{"id":10177,"date":"2019-12-12T08:04:39","date_gmt":"2019-12-12T07:04:39","guid":{"rendered":"https:\/\/skalnik.pl\/blog\/?p=10177"},"modified":"2023-01-10T08:12:45","modified_gmt":"2023-01-10T07:12:45","slug":"nie-znosze-gdy-mowi-sie-ze-na-everest-mozna-kogos-wniesc-wywiad-z-magda-lassota","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.skalnik.pl\/blog\/nie-znosze-gdy-mowi-sie-ze-na-everest-mozna-kogos-wniesc-wywiad-z-magda-lassota\/","title":{"rendered":"Nie znosz\u0119, gdy m\u00f3wi si\u0119, \u017ce na Everest mo\u017cna kogo\u015b wnie\u015b\u0107 \u2013 wywiad z Magd\u0105 Lassot\u0105"},"content":{"rendered":"

Opowie\u015bci z Himalaj\u00f3w cz\u0119sto s\u0105 do siebie bardzo podobne. Ich rytm wyznacza zdobywanie aklimatyzacji i wysoko\u015bci. Ta b\u0119dzie jednak inna. Magda Lassota pojecha\u0142a pod Everest nie po to, by kursowa\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107 mi\u0119dzy obozami i nie po to, by wej\u015b\u0107 na szczyt. Chcia\u0142a pozna\u0107 ludzi, kt\u00f3rych przyci\u0105gn\u0105\u0142 Everest i zajrze\u0107 w ka\u017cdy zakamarek Everest Base Camp. Pod najwy\u017csz\u0105 z g\u00f3r sp\u0119dzi\u0142a dwa d\u0142ugie miesi\u0105ce, podczas kt\u00f3rych realizowa\u0142a projekt reporterski \u201eW cieniu Everestu\u201d.<\/b><\/p>\n

Zacznijmy od szczero\u015bci. Co Ciebie przyci\u0105gn\u0119\u0142o pod Everest? Przecie\u017c nie chcia\u0142a\u015b wej\u015b\u0107 na szczyt.<\/b><\/p>\n

To jest trudne pytanie. Nie wiem, dlaczego ten Everest tak przyci\u0105ga. Bardzo chcia\u0142am pozna\u0107 odpowied\u017a na to pytanie, dlatego pojecha\u0142am do bazy. Jednak nie do ko\u0144ca mi si\u0119 to uda\u0142o\u2026 Zawsze powtarza\u0142am, \u017ce nie chc\u0119 wchodzi\u0107 na Everest. W pewnym momencie jednak zmieni\u0142am zdanie i mnie r\u00f3wnie\u017c ta g\u00f3ra zacz\u0119\u0142a przyci\u0105ga\u0107.<\/p>\n

Magnes tego szczytu by\u0142 silniejszy ni\u017c plany?<\/b><\/p>\n

By\u0142 bardzo silny! Na szcz\u0119\u015bcie szybko zesz\u0142am na ziemi\u0119 i wr\u00f3ci\u0142am do mojego pierwotnego my\u015blenia, \u017ce nie chc\u0119 wchodzi\u0107 na Everest. Przyznam, \u017ce na pocz\u0105tku chcia\u0142am zrobi\u0107 tylko projekt fotograficzny. Przede wszystkim jestem fotografem i chcia\u0142am robi\u0107 zdj\u0119cia wspinaczy przed wej\u015bciem na g\u00f3r\u0119 i po zej\u015bciu z niej. Jednak p\u00f3\u017aniej zacz\u0119\u0142o interesowa\u0107 mnie wiele wi\u0119cej i tak powsta\u0142 pomys\u0142 na obszerny reporta\u017c. W Polsce nie by\u0142o takiego projektu. Nie s\u0105dz\u0119 te\u017c, \u017ceby kto\u015b co\u015b podobnego na \u015bwiecie ju\u017c zrobi\u0142.<\/p>\n

\"\"

Everest Base Camp na dwa miesi\u0105ce sta\u0142 si\u0119 domem Magdy. (fot. Magda Lassota)<\/p><\/div>\n

S\u0142uchaj, skoro chcia\u0142a\u015b fotografowa\u0107 wspinaczy przed i po Evere\u015bcie, to zak\u0142ada\u0142a\u015b, \u017ce szczyt zmienia. Na zdj\u0119ciach wida\u0107 by\u0142oby pewnie t\u0119 stron\u0119 fizyczn\u0105.<\/b><\/p>\n

Nie jest tak, \u017ce ten projekt si\u0119 nie uda\u0142. Zrobi\u0142am seri\u0119 takich zdj\u0119\u0107. Nie wszystkim. Zw\u0142aszcza po zej\u015bciu z g\u00f3ry by\u0142o to trudne, bo wspinacze wtedy bardzo szybko uciekaj\u0105 z bazy. Helikopter praktycznie ju\u017c na nich czeka. Everest bardzo zmienia fizycznie. Wspinacze potrafi\u0105 schudn\u0105\u0107 kilkana\u015bcie kilogram\u00f3w w czasie tygodniowego ataku szczytowego. Na ich twarzach wida\u0107 tak zwany Everest Kiss \u2013 poca\u0142unek Everestu \u2013 czyli odmro\u017cenia na policzkach. To jest bardzo wyra\u017ane.<\/p>\n

Ile ludzi jest pod Everestem w sezonie?<\/b><\/p>\n

W tym roku w bazie by\u0142o oko\u0142o 1200 os\u00f3b. Ogromnie du\u017co.<\/p>\n

Ci ludzie si\u0119 zmieniaj\u0105, czy s\u0105 to przewa\u017cnie te same osoby przez d\u0142ugi czas?<\/b><\/p>\n

Jest grupa ludzi, kt\u00f3rzy przychodz\u0105 i odchodz\u0105, jak na przyk\u0142ad tragarze. W wi\u0119kszo\u015bci jest to jednak sta\u0142a grupa, kt\u00f3ra tam po prostu mieszka przez ca\u0142y czas trwania wyprawy. Wszyscy, kt\u00f3rzy s\u0105 w bazie s\u0105 natomiast zwi\u0105zani z wyprawami. W bazie nie ma trekkers\u00f3w, bo oni maj\u0105 zakaz wchodzenia na jej teren. Trekking do bazy pod Everestem to jest tak naprawd\u0119 trekking do punktu na samym pocz\u0105tku bazy. Teoretycznie za to miejsce trekkersi nie mog\u0105 wchodzi\u0107. To jest strefa tylko dla wspinaczy.<\/p>\n

\"ekspedycja

Baza to przede wszystkim ludzie, a nie namioty l\u00f3d i kamienie. (fot. Magda Lassota)<\/p><\/div>\n

Czyli b\u0119d\u0105c w bazie mia\u0142a\u015b wykupione pozwolenie na szczyt?<\/b><\/p>\n

Mia\u0142am pozwolenie, ale nie na Everest, bo jest ono bardzo drogie. Mia\u0142am pozwolenie na Nuptse. Bez \u017cadnego pozwolenia nie mo\u017cna przebywa\u0107 w bazie, a na pewno nie tak d\u0142ugo. Oczywi\u015bcie nie da si\u0119 sprawdzi\u0107, czy ka\u017cda osoba w bazie ma pozwolenie i czy nie zapl\u0105ta\u0142 si\u0119 tu \u017caden turysta. Trzeba jednak wierzy\u0107, \u017ce ludzie trzymaj\u0105 si\u0119 tych przepis\u00f3w i nie wchodz\u0105 za wielki g\u0142az na pocz\u0105tku bazy, na kt\u00f3rym jest tabliczka z zakazem.<\/p>\n

Nie ma czego\u015b takiego jak baza dla trekkers\u00f3w. Jednak co roku pod ten wielki g\u0142az przychodz\u0105 dziesi\u0105tki tysi\u0119cy turyst\u00f3w, \u017ceby z pewnej odleg\u0142o\u015bci przyjrze\u0107 si\u0119 bazie, w kt\u00f3rej w tym roku by\u0142o 380 os\u00f3b z pozwoleniami wspinaczkowymi na Everest.<\/p>\n

W mediach, kt\u00f3re informowa\u0142y o Twoim projekcie mo\u017cna by\u0142o wyczyta\u0107, \u017ce sp\u0119dzi\u0142a\u015b dwa miesi\u0105ce w \u201ehotelu\u201d z widokiem na Everest. Z bazy jednak samego Everestu chyba nie wida\u0107?<\/b><\/p>\n

Z kilku tylko miejsc wida\u0107 kopu\u0142\u0119 szczytow\u0105, jednak g\u0142\u00f3wnie wida\u0107 Lol\u0119 i Nuptse, kt\u00f3re zas\u0142aniaj\u0105 Everest.<\/p>\n

A nie inne namioty, kt\u00f3re zas\u0142aniaj\u0105 te g\u00f3ry?<\/b><\/p>\n

Masz troch\u0119 racji. Widok z bazy jest zarazem pi\u0119kny i brzydki. Jak przemierza\u0142am t\u0119 baz\u0119, to czasem czu\u0142am, \u017ce id\u0119 przez pole namiotowe\u2026 jak w \u0141ebie albo w Mielnie\u2026 Pole, na kt\u00f3rym nie chce si\u0119 by\u0107, bo jest na nim t\u0142um. Natomiast za ka\u017cdym razem, gdy podnosi\u0142am g\u0142ow\u0119, nie mog\u0142am uwierzy\u0107 w to, jak pi\u0119knie po\u0142o\u017cona jest baza, otoczona o\u015bnie\u017conymi szczytami. Z jednej strony Lola i Nuptse, z drugiej Pumori. Ka\u017cda po siedem tysi\u0119cy. A do tego wiesz, \u017ce zaraz za nimi jest ju\u017c Tybet.<\/p>\n

\"baza

Everest Base Camp – ca\u0142kiem spore „pole namiotowe”. (fot. Magda Lassota)<\/p><\/div>\n

Wi\u0119c jest to miejsce niejednoznaczne. Jaki jest najwi\u0119kszy mit o Everest Base Camp?<\/b><\/p>\n

Nie wiem, jaki jest najwi\u0119kszy mit o samej bazie, ale wiem, jaki jest najwi\u0119kszy mit o samym Evere\u015bcie. To mnie strasznie denerwuje i nie znosz\u0119, gdy m\u00f3wi si\u0119, \u017ce na Everest mo\u017cna kogo\u015b wnie\u015b\u0107. B\u0119d\u0119 z tym walczy\u0107! Nie znosz\u0119, gdy ludzie m\u00f3wi\u0105, \u017ce tak jest. I \u017ce wystarczy mie\u0107 pieni\u0105dze, \u017ceby wej\u015b\u0107 na Everest. One wcale niczego nie gwarantuj\u0105. A ju\u017c na pewno nie tego, \u017ce kto\u015b nas tam wniesie.<\/p>\n

No tak, ale pieni\u0105dze du\u017co w tej drodze na dach \u015bwiata u\u0142atwiaj\u0105.<\/b><\/p>\n

U\u0142atwiaj\u0105, ale nie gwarantuj\u0105 sukcesu.<\/p>\n

Pewna rosyjska agencja zapowiada\u0142a w 2018 roku, \u017ce tak podniesie standard, \u017ce b\u0119d\u0105 normalne \u0142\u00f3\u017cka, \u017ce b\u0119d\u0105 dywany w namiotach.<\/b><\/p>\n

Ju\u017c to jest. Ja w namiocie mia\u0142am dywan, p\u00f3\u0142eczk\u0119 i materac. Ale w dro\u017cszych agencjach \u0142\u00f3\u017cka te\u017c si\u0119 zdarzaj\u0105.<\/p>\n

Czyli luksus?<\/b><\/p>\n

Dla mnie m\u00f3j namiot by\u0142 luksusowy, cho\u0107 zdarzaj\u0105 si\u0119 jeszcze bardziej luksusowe. Namiot wygl\u0105da jak prostok\u0105tny domek z dwuspadowym dachem. Mo\u017cna si\u0119 w nim normalnie wyprostowa\u0107, stan\u0105\u0107. Ma mniej wi\u0119cej wymiary dwa metry na metr. W \u015brodku jest \u0142\u00f3\u017cko lub sam materac, dywan, szafeczka turystyczna. Dla mnie to by\u0142 szok. M\u00f3j ma\u0142y pa\u0142ac. S\u0105 oczywi\u015bcie agencje, kt\u00f3re oferuj\u0105 nawet prywatne ogrzewanie w namiotach. To si\u0119 dzieje nie od dzi\u015b, a b\u0119dzie jeszcze bardziej luksusowo.<\/p>\n

\"wspinacz

Pod Everest ka\u017cdy przyje\u017cdza ze swoj\u0105 histori\u0105. (fot. Magda Lassota)<\/p><\/div>\n

Rozmawia\u0142a\u015b w bazie z wieloma osobami i pojecha\u0142a\u015b, \u017ceby ich zrozumie\u0107. Po co si\u0119 idzie na ten Everest? By\u0142o tam ju\u017c tylu ludzi.<\/b><\/p>\n

Nie wiem. Robi\u0142am wszystko, \u017ceby si\u0119 tego dowiedzie\u0107 i mam wra\u017cenie, \u017ce dwa miesi\u0105ce w bazie a\u017c tak bardzo nie przybli\u017cy\u0142y mnie do rozwi\u0105zania tej zagadki. Ka\u017cdy podaje jakie\u015b powody: mi\u0142o\u015b\u0107 do g\u00f3r, kolejny krok we wspinaczkowej karierze, kompletowanie Korony Ziemi. Czasem kto\u015b przekonuje, \u017ce jest to misja spo\u0142eczna. Nie kupuj\u0119 takiego t\u0142umaczenia. Pami\u0119tam, \u017ce rozmawia\u0142am z kim\u015b, kto m\u00f3wi\u0142, \u017ce tak naprawd\u0119 na pocz\u0105tku jest decyzja. Decydujesz, \u017ce chcesz wej\u015b\u0107 na Everest, a potem mo\u017cesz \u2013 ale nie musisz \u2013 budowa\u0107 wok\u00f3\u0142 tego otoczk\u0119, m\u00f3wi\u0107, \u017ce to jaka\u015b misja spo\u0142eczna. Na przyk\u0142ad m\u00f3wisz, \u017ce walczysz o czyje\u015b prawa. Niezale\u017cnie od tego, jak bardzo kto\u015b chcia\u0142by zrobi\u0107 z siebie bohatera, to najpierw jest jego decyzja, jego ego. A potem mo\u017ce opowiada\u0107, co mu si\u0119 \u017cywnie podoba.<\/p>\n

Czyli jest to projekt egoistyczny?<\/b><\/p>\n

Oczywi\u015bcie. Wchodzenie na t\u0119 g\u00f3r\u0119 jest absolutnie egoistyczne. Czasem ludzie sami nie do ko\u0144ca wiedz\u0105, co nimi kieruje, a czasem nie chc\u0105 si\u0119 po prostu przyzna\u0107.<\/p>\n

Mo\u017ce te\u017c jest tak, \u017ce ta motywacja zmienia si\u0119 w czasie wyprawy?<\/b><\/p>\n

Mo\u017ce. Na pewno jest du\u017co takich os\u00f3b, kt\u00f3re kochaj\u0105 si\u0119 wspina\u0107, a Everest pojawi\u0142 si\u0119 w ich g\u0142owie ju\u017c dawno. Pozna\u0142am takich wspinaczy, kt\u00f3rzy m\u00f3wili, \u017ce my\u015bleli o tej g\u00f3rze od lat, od dzieci\u0144stwa, i w ko\u0144cu tu s\u0105. Dla wielu to po prostu marzenie.<\/p>\n

\"Everest

„Dach \u015bwiata” to magnes, kt\u00f3ry przyci\u0105ga wielu wspinaczy. (fot. Magda Lassota)<\/p><\/div>\n

Skoro rozmawia\u0142a\u015b te\u017c z tymi, kt\u00f3rzy to marzenie osi\u0105gn\u0119li, to powiedz, co oni m\u00f3wi\u0105 ju\u017c po zej\u015bciu z g\u00f3ry, po tym jak stan\u0119li na najwy\u017cszym szczycie Ziemi. Czy oni m\u00f3wi\u0105 na przyk\u0142ad, \u017ce warto wzi\u0105\u0107 kredyt na 30 ty\u015b. dolar\u00f3w i tego dokona\u0107?<\/b><\/p>\n

Hmmm\u2026 30 ty\u015b. dolar\u00f3w to tak \u015brednio. Raczej wi\u0119cej. W ka\u017cdym razie nikt mi nie powiedzia\u0142, \u017ce \u017ca\u0142uje tych pieni\u0119dzy. Raczej m\u00f3wili, \u017ce powt\u00f3rzyliby to, bo jest to tak niesamowite prze\u017cycie. Nie spotka\u0142am nikogo, kto powiedzia\u0142: \u201ekurcz\u0119, nie, to nie by\u0142o warte tego kredytu\u201d. Spotka\u0142am natomiast osob\u0119, kt\u00f3ra wzi\u0119\u0142a ju\u017c dwa kredyty. Raz jej si\u0119 nie uda\u0142o, ale za drugim razem wesz\u0142a. Chyba jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 wspinaczy uwa\u017ca to za swoje najwi\u0119ksze osi\u0105gni\u0119cie i p\u0142aci t\u0119 cen\u0119.<\/p>\n

Takie wej\u015bcie na Everest to jeszcze sport, himalaizm? Sporo jest g\u0142os\u00f3w, \u017ce to tylko wysokog\u00f3rska turystyka.<\/b><\/p>\n

To prawda. Nawet musz\u0119 si\u0119 z tym zgodzi\u0107. Niekt\u00f3rzy s\u0105 bardzo do\u015bwiadczeni, ale jednak jest wiele os\u00f3b, kt\u00f3re w bardzo du\u017cym stopniu korzystaj\u0105 z pomocy Szerp\u00f3w.<\/p>\n

Spotka\u0142a\u015b kogo\u015b, kto nie korzysta\u0142 na przyk\u0142ad z tlenu? Bywaj\u0105 w bazie w czasie sezonu wspinacze ze sportowymi ambicjami?<\/b><\/p>\n

W tym roku chyba nikt nie wszed\u0142 nie u\u017cywaj\u0105c tlenu. W najlepszy dzie\u0144 do ataku szczytowego by\u0142a s\u0142ynna kolejka i na przyk\u0142ad Elizabeth Revol te\u017c nie mog\u0142a pozwoli\u0107 sobie na to, by czeka\u0107 w kolejce i nie u\u017cywa\u0107 tlenu, chocia\u017cby z powodu ryzyka odmro\u017ce\u0144. Nie daj\u0119 g\u0142owy, \u017ce nikomu si\u0119 nie uda\u0142o, ale ja nie s\u0142ysza\u0142am o takim wej\u015bciu w tym sezonie.<\/p>\n

\"przewodnik

Baza to nie tylko ci, kt\u00f3rzy marz\u0105 o szczycie. To r\u00f3wnie\u017c tragarze, kucharze i przewodnicy. (fot. Magda Lassota)<\/p><\/div>\n

Baza pod Everestem to te\u017c \u201elokalsi\u201d, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 przy wyprawach. Czyje opowie\u015bci s\u0105 ciekawsze \u2013 wspinaczy czy tragarzy, przewodnik\u00f3w i kucharzy?<\/b><\/p>\n

Ci\u0119\u017cko to por\u00f3wna\u0107. S\u0142ysza\u0142am mas\u0119 ciekawych historii wspinaczy i mn\u00f3stwo ciekawych historii Szerp\u00f3w. Problem jest taki, \u017ce cz\u0142owiek z zachodu wejdzie raz na Everest i jest gwiazd\u0105 w swoim kraju. Szerpa wchodzi 10, 15, 20 razy i nikt o nim nie s\u0142yszy. Szerpowie, kt\u00f3rzy weszli na przyk\u0142ad 5 razy na szczyt m\u00f3wi\u0105, \u017ce to ma\u0142o. Oni nie robi\u0105 tego dla s\u0142awy, to ich praca, robi\u0105 to, \u017ceby prze\u017cy\u0107. Ich historie s\u0105 takie ciekawe, bo o ich \u017cyciu wiemy niewiele.<\/p>\n

Napisa\u0142a\u015b reporta\u017c, w kt\u00f3rym zastanawia\u0142a\u015b si\u0119, czy Szerpowie s\u0105 szcz\u0119\u015bliwi czy nieszcz\u0119\u015bliwi.<\/b><\/p>\n

Nepalczycy m\u00f3wi\u0105, \u017ce s\u0105 szcz\u0119\u015bliwi. M\u00f3wi\u0105, \u017ce trzeba by\u0107 szcz\u0119\u015bliwym i nie ma co narzeka\u0107 i zbytnio si\u0119 nad tym zastanawia\u0107. Wp\u0142yw ma na to te\u017c buddyzm. My\u015bl\u0119, \u017ce nie do ko\u0144ca chc\u0105 si\u0119 przyznawa\u0107, \u017ce tak naprawd\u0119 jest ci\u0119\u017cko. \u017beby si\u0119 tego dowiedzie\u0107, trzeba ich lepiej pozna\u0107.<\/p>\n

M\u00f3wi si\u0119, \u017ce pod Everestem jest du\u017co problem\u00f3w. Media nag\u0142a\u015bniaj\u0105 na przyk\u0142ad problem \u015bmieci, kolejek pod szczytem, \u015bmierci na g\u00f3rze. To s\u0105 po prostu no\u015bne tematy czy pal\u0105ce problemy?<\/b><\/p>\n

Liczba ludzi pod t\u0105 g\u00f3r\u0105 nie musi wp\u0142ywa\u0107 na wi\u0119ksze za\u015bmiecenie. Z roku na rok coraz bardziej dba si\u0119 o to, \u017ceby tych \u015bmieci ubywa\u0142o. Ja chc\u0119 wierzy\u0107 w to, co m\u00f3wi\u0105 ludzie z pozarz\u0105dowej agencji SPCC \u2013 Sagarmatha Pollution Control Committe, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 w\u0142a\u015bnie problemem \u015bmieci na Evere\u015bcie, pod Everestem i w ca\u0142ym Parku Narodowym Sagarmatha. Oni maj\u0105 misj\u0119, chc\u0105, \u017ceby ta g\u00f3ra za kilka lat by\u0142a czysta. A to, \u017ce na Everest wspina si\u0119 du\u017co za du\u017co ludzi, to niepodwa\u017calny fakt. Rz\u0105d w \u017caden spos\u00f3b nie kontroluje ani liczby pozwole\u0144, ani umiej\u0119tno\u015bci wspinaczy.<\/p>\n

\n\n\t\t