Przeglądy SOI. Dlaczego są konieczne
Przeglądy SOI
Porady

Przeglądy SOI. Dlaczego są konieczne

Sławek Nosal / 25 stycznia 2018

Okresowe kontrole sprzętu używanego w pracach na wysokościach to coraz bardziej popularny temat w wysokościówce. Wokół niego narasta wiele przesądów, a dyskusje na branżowych forach dzielą techników linowych na tych, którzy sądzą, że istnieje obowiązek okresowych kontroli SOI i tych, którzy twierdzą, że kontrole takie mogą wykonać samodzielnie. W tym tekście wyjaśniamy, czy trzeba kontrolować SOI i kto może wykonać kontrolę środków ochrony indywidualnej.

Powinniśmy wyjść od elementarnego, ale ważnego stwierdzenia. Sprzęt ochrony indywidualnej (SOI) to podstawowy system odpowiadający za bezpieczeństwo pracujących na wysokościach osób, więc w kwestii jego użytkowania nie można pozwalać sobie na żadne – nawet najmniejsze – kompromisy. Jako pracownik, czy też jako pracodawca, musisz być absolutnie pewny, że użytkowany sprzęt wart jest zaufania i nie zawiedzie, gdy ty lub ktoś z twoich pracowników go używa. Od SOI zależy życie i zdrowie, i to nie tylko tych osób, które pracują z jego wykorzystaniem, ale często również ludzi, którzy znajdują się w pobliżu prac wysokościowych.

Każdorazowe kontrole przed używaniem SOI to kwestia zdrowego rozsądku. Każdy kto używa lin, lonży, uprzęży i przyrządów powinien dokładnie przyglądać się swojemu sprzętowi i znać całą historię jego wykorzystania. Oprócz zdrowego rozsądku są jeszcze przepisy, rozporządzenia, normy i BHP-owcy, którzy coraz bardziej zwracają uwagę na sprzęt i jego dokumentację. Bez wątpienia wysokościówka profesjonalizuje się coraz bardziej. Widać to choćby po szkoleniach (IRATA, OTDL), realiach rynku (wystarczy przyjrzeć się ogłoszeniom firm poszukujących ludzi z konkretnymi uprawnieniami) i kolejnych praktykach, które stają się standardami (karty sprzętu, logbooki). Wszystko to sprawia, że praca na wysokościach staje się bezpieczniejsza, a prace bardziej profesjonalne. To chyba najważniejsza przesłanka, by zmiany takie zaakceptować i pogodzić się, że czasy alpinistów przemysłowych na ławeczkach samoróbkach przechodzą do historii tej profesji.

Czym jest SOI

Definicję sprzętu ochrony indywidualnej (SOI/ŚOI) określają stosowne rozporządzenia. Najpopularniejszą jest stwierdzenie, że jest to: „każde urządzenie lub przyrząd przewidziany do noszenia bądź trzymania przez osobę w celu ochrony przed jednym lub wieloma zagrożeniami zdrowia lub bezpieczeństwa”. W praktyce wysokościowej jest to wszystko to, co chroni przed upadkiem lub doznaniem uszczerbku na zdrowiu.

Tego typu sprzęt musi spełniać odpowiednie warunki. Żeby był dopuszczony do użytkowania i dystrybucji na terenie UE musi być zgodny z normami, a normy te muszą być nadzorowane, aby zapewniać ochronę użytkownikowi i osobom postronnym. Taki sprzęt oznaczony jest znakiem CE, który potwierdza jego przeznaczenie. Oznaczenie sprzętu tym symbolem wiąże się z pewnymi obowiązkami zarówno dla producentów, jak i dla dystrybutorów. W konsekwencji także wiąże użytkowników tego typu wyposażenia, którzy muszą korzystać z niego zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją.

Kto odpowiada za stan SOI

Przepisy polskiego prawa nakładają na pracodawcę obowiązek zapewniania właściwych środków ochrony osobistej, minimalizowania ryzyka i eliminowania czynników, które narażają pracowników na utratę zdrowia lub życia. Nawet jeśli prowadzisz jednoosobową działalność – w której przecież dla siebie stajesz się pracodawcą – musisz dbać o bezpieczny sprzęt i warunki pracy.

Ponadto za stan SOI odpowiada każdy użytkownik tego sprzętu. Należyte dbanie o elementy wyposażenia i informowanie o zdarzeniach, które mogą mieć wpływ na SOI, należą do obowiązków osób podejmujących się prac wysokościowych.

przeglądy SOI

Kontrole okresowe SOI a prawo

Wśród osób pracujących na linach to gorący temat. W sprawach dotyczących SOI kwestię regulują przede wszystkim trzy akty:

– Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/425 z dnia 9.03.2016 r. w sprawie środków ochrony indywidualnej i uchylenia Dyrektywy Rady 89/686/EWG
-Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21.12.2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej
-Norma PN-EN 365

Sprzęt do ochrony indywidualnej sprzedawany i dopuszczony do użytku w pracach wysokościowych podlegają zawartym w nich przepisom. To właśnie na ich podstawie (szczególnie w zakresie normy i PN-EN 365 i instrukcji użytkowania, o których mowa w rozporządzeniach) SOI musi być okresowo kontrolowany przez odpowiednie osoby.

Co więcej, SOI, który ulega starzeniu się – na przykład taki, który wykorzystuje materiały tekstylne (lonże, absorbery, uprzęże) – musi zawierać datę produkcji, informacje o okresie użytkowania bądź wskazówki pozwalające użytkownikowi określić czas przydatności. W praktyce zazwyczaj oznacza to konieczność okresowej kontroli przynajmniej raz na 12 miesięcy.

Konieczność kontrolowania SOI jest również regulowana przez instrukcję dołączoną zawsze do produktu. Sprzęt musi być użytkowany zawsze w zgodzie z przeznaczeniem i zaleceniami producenta. Standardem zapisanym niemal w każdej instrukcji jest konieczność przeprowadzenia certyfikowanej kontroli przynajmniej raz w roku. Coraz częściej powszechną praktyką staje się także prowadzenie karty dla sprzętu SOI.

Kontrole okresowe a praktyka

Nie zawsze pracownicy wysokościowi i firmy zatrudniające techników linowych podchodzą z należytą powagą do okresowych kontroli SOI. Do lekceważenia tego obowiązku dochodzi również w branży budowlanej, gdzie świadomość zagrożeń pracy na wysokościach jest jeszcze mniejsza, niż u osób pracujących dostępem linowym. To błąd, bo cykliczny i profesjonalny przegląd przyrządów, uprzęży i lonży znacząco poprawia bezpieczeństwo pracujących na wysokościach osób. Coraz częściej dokumentacji z regularnych przeglądów pilnują inspektorzy BHP oraz inwestorzy, którym zależy na powierzaniu robót zespołom profesjonalistów. Wymagania okresowych przeglądów są również składową dobrych praktyk, o które troszczyć muszą się technicy linowi pracujący w systemach typu IRATA czy OTDL.

Bezpieczeństwo pracy powinno być podstawową motywacją do przeprowadzania kontroli sprzętu dla każdego, kto pracuje w warunkach zagrożonych upadkiem z wysokości. Kolejnym powodem powinny być istniejące regulacje prawne i zasady poprawnego używania SOI. Warto dodać, że brak okresowych badań przydatności sprzętu, w przypadku zaistnienia wypadku może skutkować odpowiedzialnością finansową i prawną.

przeglądy SOI

Kto może kontrolować SOI

Samodzielnie można kontrolować sprzęt jedynie przed każdym użyciem. Jako błędne należy przyjąć twierdzenie, że skoro nie istnieje „zawód” inspektora takiego sprzętu, to każdy, kto ma doświadczenie i wiedzę, wynikającą choćby z wieloletniej pracy, może okresowo sprawdzić sprzęt i dopuścić go do pracy. Osobą okresowo kontrolującą SOI może być jedynie ten, kto został przeszkolony przez producenta (lub jego przedstawiciela) w zakresie dokonywania tego typu kontroli. Właśnie z tego powodu kontrolerzy SOI uzyskują certyfikaty od konkretnych marek produkujących sprzęt do prac na wysokościach. Tylko w zakresie produktów danego producenta mogą oni sporządzać kontrole, dokumentować je i dopuszczać środki ochrony indywidualnej do dalszego wykorzystania. Zwracają na to uwagę sami producenci, a także reguluje tę sprawę obowiązująca pracowników wysokościowych norma PN-EN 365. Określa ona, że osobą kompetentną do oceny środków SOI chroniących przed upadkiem z wysokości jest jedynie: „osoba wykształcona w zakresie aktualnych wymagań dotyczących badań okresowych, zaleceń i instrukcji wydanych przez producenta”.

Jak powinna wyglądać kontrola SOI

Kontrola Sprzętu Ochrony Indywidualnej to proces niezwykle istotny dla bezpieczeństwa pracy. Z tego powodu musi być wykonana skrupulatnie, według pewnego schematu. Każda kontrola składa się z kilku etapów. Pierwszym jest sprawdzenie sprzętu pod kątem wad i stopnia zużycia. Drugim przygotowanie karty produktu lub jej prawidłowe wypełnienie. Trzeci etap to procedura wykonania testu sprawności danego przyrządu, łącznika, czy innych elementów poddawanych kontroli. Ostatnim etapem jest sporządzenie raportu z kontroli, który wiąże się z dopuszczeniem sprzętu do użycia lub jego wycofaniem. Sprzęt, który nie nadaje się do dalszego wykorzystania powinien być zniszczony tak, by nie mógł być już wykorzystany do pracy i stanowić zagrożenia.

Znalezienie certyfikowanego kontrolera sprzętu SOI jest dziś coraz łatwiejsze. Tego typu kontrole przeprowadzają liczne firmy. Sprzęt SOI można poddać kontroli także w Skalniku. W naszym zespole pracują kompetentne osoby, które posiadają odpowiednie certyfikaty do przeprowadzania kontroli sprzętu takich producentów jak: Petzl, Beal, Kong, Tendon, Singing Rock, Climbing Technology, Lanex. Ponadto oferujemy inne usługi: zakładanie kart produktu, oznaczanie lin, serwis wybranych elementów oraz ich konserwację. Doradzamy również w wyborze zgodnego z normami i kompatybilnego ze sobą wyposażenia SOI. Szczegóły znajdziesz tutaj.

Spodobał Ci się ten artykuł? Podziel się nim:
Zobacz również: