Korona Gór Polski – Śnieżka
Pasja

Korona Gór Polski – Śnieżka

Sławek Nosal / 14 lutego 2020

Najwyższy szczyt Karkonoszy, najwyższy szczyt całych Sudetów, najwyższy szczyt Czech. Całkiem sporo tych “naj”, a był nawet czas, że Śnieżka uchodziła za najwyższą górę Europy. Na liście szczytów Korony Gór Polski zajmuje 3. miejsce, mierząc – w zależności od pomiarów – 1602 lub 1603 m n.p.m.

Śnieżka położona jest w Karkonoszach i jako najwyższy szczyt tego właśnie pasma jest celem dla osób kompletujących Koronę Gór Polski. Same Karkonosze to jedno z pasm łańcucha górskiego zwanego Sudetami, który rozciąga się między Górami Połabskimi a Bramą Morawską. Ta ostatnia oddziela Sudety od Karpat. Łańcuch sudecki ma około 300 km długości, leżąc na terytorium trzech państw: Polski, Czech i Niemiec.

Karkonosze to najwyższe pasmo łańcucha, położone w Sudetach Zachodnich. Jest to jedno z najchętniej odwiedzanych i najbardziej atrakcyjnych pasm górskich, w których turyści podziwiać mogą cechy rzeźby alpejskiej (na przykład kotły lodowcowe) oraz doświadczać surowego klimatu, któremu na podobnych wysokościach ustępują nawet Tatry.

Śnieżka – szczyt KGP, który przyciąga od dawna

Trudno jednoznacznie stwierdzić, kiedy została zdobyta Śnieżka po raz pierwszy. Z kart historii wiemy jednak, że przynajmniej od XVI w. Śnieżka była celem wypraw naukowych, a nawet turystycznych. W tym też czasie dokonano jej pierwszych pomiarów, które dawały królowej Sudetów nawet 5880 m. Na owe czasy i znajomość gór świata, uplasowało to karkonoski szczyt na liście najwyższych gór na świecie. Od tamtego czasu Śnieżka trochę zmalała w oczach ludzi, ale wciąż jest najwybitniejszym szczytem w Polsce.

Rozwój turystyki sprawił, że szczyt z czasem stał się jedną z najchętniej odwiedzanych gór w tej części Europy. Potwierdzić może to fakt, że to właśnie u stó tej góry w XIX w. powstała pierwsza w Europie licencjonowana organizacja przewodników górskich. Popularność szczytu nie słabnie i w sezonie, każdego dnia szturmuje Śnieżkę duża liczba turystów. Liczbę tę potęguje czeski wyciąg na Śnieżkę oraz polski wyciąg na Kopę z Karpacza. Śnieżka z Kopy wydaje się na wyciągnięcie ręki, choć niejednokrotnie panujące w górach warunki sprawiają, że wcale nie jest tak łatwo.

śniezka stara pocztówka
Szczyt Śnieżki na pocztówce z 1906 r.
(źródło: Książnica Karkonoska; domena publiczna)

Śnieżka: gdzie zaparkować, gdzie nocować, skąd wyruszyć

Bez wątpienia najpopularniejsze miejsce startu na Śnieżkę to Karpacz. Bogata baza turystyczna i rozwinięta infrastruktura szlaków turystycznych sprawia, że najczęściej zdobywana jest Śnieżka z Karpacza. W mieście nie brakuje miejsc parkingowych, choć zazwyczaj są to miejsca płatne. Wyruszając z Karpacza na Śnieżkę najlepiej wybrać jeden z parkingów w okolicach Kościoła Wang lub na ul. Olimpijskiej, nieopodal dolnej stacji wyciągu na Kopę. Z tych miejsc w kierunku Śnieżki wiedzie kilka szlaków.

Jako start na Śnieżkę można wybrać również czeski Pec pod Sněžkou (stąd też startuje jedyny wyciąg na szczyt Śnieżki) bądź Przełęcz Okraj, na którą można dojechać samochodem. Tuż przy szlakach z Pecu i Przełęczy Okraj znajdują się parkingi.

Zanim ruszysz na szlaki na Śnieżkę

Kilka “tipów” zanim wyjdziesz na górski szlak. Zaplanuj wycieczkę. Możesz skorzystac w tym celu z serwisu mapa-turystyczna.pl. Pamiętaj, że Śnieżka leży w Karkonoskim Parku Narodowym. Wstęp do parku jest biletowany. Bilety można kupić w kasach na początku szlaku, przez smartfon lub internetowo. Na szlakach zdarzają się kontrole biletów, choć warto pamiętać również, że kupując bilet wspierasz też goprowców. 15% wpływów z biletów zasila pracę ratowników GOPR.

karkonoska grupa gopr
W Sudetach Zachodnich pomocy udziela Grupa Karkonoska GOPR.
Zapisz w telefonie numer ratunkowy w górach 985 lub 601 100 300 oraz pobierz na smartfon aplikację Ratunek. (fot. Łukasz Podgórski, pixabay)

W Karkonoszach nad bezpieczeństwem turystów czuwa Grupa Karkonoska GOPR, a po stronie czeskiej Horská služba Krkonoše. Na stronie polskich ratowników górskich z Karkonoszy – www.gopr.org – codziennie znajdziesz komunikat o warunkach panujących w górach. Lista i mapa zamkniętych szlaków w Karkonoszach znajduje się natomiast na stronie tej podstronie serwisu KPN. Szlaki zamykane są najczęściej z powodu zagrożenia lawinowego lub ze względu na ochronę przyrody (m.in. sokoła wędrownego i cietrzewia).

telefony alarmowe w górach polska i czechy

Karkonoski Park Narodowy to miejsce cenne przyrodniczo. Z tego powodu ruch turystyczny może odbywać tylko po wyznaczonych szlakach. Nie schodź ze ścieżki, a także planuj wycieczki tak, by poruszać się od świtu do zmroku. Na terenie parku (z niewielkimi wyjątkami) nie wolno poruszać się nocą. To pora, gdy góry te pozostawiamy dla zwierząt.

Śnieżka – szlaki

Jak wejść na Śnieżkę? Gdyby na szczyt wiodła jedna droga sprawa byłaby prostsza. Prawda jest taka, że na Śnieżkę można wejść wieloma szlakami, a za każdym przemawia jakiś atut. Zasady zdobywania Korony Gór Polski nie określają, którą drogą masz wejść na szczyt, więc zależy to od ciebie. Skupię się na szlakach prowadzących z Polski choć wejście na Śnieżkę przez z Czech przez Obří Důl, czy urokliwe miejsce jakim jest Horská bouda Růžohorky, to też godne polecenia wycieczki.

Śnieżka przez Sowią Dolinę i Czarny Grzbiet

Czas: 3:40 h
Dystans: 8 km

Na początek jedyna trasa, która nie poprowadzi przez Schronisko Dom Śląski. Wariant ten to jedna z dłuższych wycieczek, która prowadzi też najdłużej wysokimi partiami Karkonoszy, dokładniej mówiąc Czarnym Grzbietem. Żeby tą drogą osiągnąć szczyt Śnieżki musisz podejść ponad kilometr przewyższeń, zakładając start przy Kruczych Skałach w Karpaczu. Nagrodą na tej trasie jest wędrówka Sowią Doliną, możliwość wejścia na dobrą zupę w czeskim schronisku Jelenka oraz widoki z Czarnego Grzbietu. Zimą raczej nie licz tu na przetarte szlaki.

Podobną trasą można dojść na Śnieżkę z Przełęczy Okraj. Szlak Przełęcz Okraj – Śnieżka łączy się ze szlakiem przez Sowią Dolinę na Sowiej Przełęczy. Dalej droga biegnie tą samą trasą przez Jelenkę i Czarną Kopę.

czarny grzbiet
Długie, ale piękne podejście na Śnieżkę wiedzie przez Czarną Kopę i Czarny Grzbiet. (fot. Sławek Nosal)

Śnieżka przez Kocioł Łomniczki

Czas: 3:30 h
Dystans: 7,3 km

Wszystkie następne propozycje będą wiązać się z przejściem przez Dom Śląski i wyborem jednego z dwóch szlaków, które doprowadzają już na szczyt:

  1. szlaku niebieskiego – tzw. Drogi Jubileuszowej (łagodniejszy, zamknięty zimą)
  2. szlaku czerwonego – tzw. zakosów (bardziej stromy, zimą bardzo śliski i wymagający często sprzętu takiego jak raki lub raczki turystyczne).

Czerwony szlak przez Kocioł Łomniczki to jeden z najciekawszych, najtrudniejszych i najkrótszych szlaków na Śnieżkę. Trasa ta jest fragmentem Głównego Szlaku Sudeckiego (GSS). Startując z okolic skoczni Orlinek po ok. 3 godz. możesz być na szczycie. Droga wiedzie najgłębszym z karkonoskich kotłów polodowcowych. Po drodze obejrzysz kaskady Łomniczki i symboliczny cmentarz ludzi gór, na którym znajduje się też tabliczka poświęcona Włodzimierzowi Szczęsnemu – założycielowi Skalnika.

Pamiętaj, że Schronisko PTTK w Kotle Łomniczki jest obecnie zamknięte, a szlak ten jest zamknięty zimą ze względu na zagrożenie lawinowe. To miejsce pamięta niejeden wypadek lawinowy, w którym ginęli ludzie. Obierając tę trasę przejdziesz przez schronisko Dom Śląski. Tuż przed nim czeka cię bardzo, bardzo strome podejście.

O karkonoskich lawinach czytaj tutaj.

Som Śląski schronisko
Schronisko Dom Śląski (fot. Jerzy Wójcik, pixabay)

Śnieżka czarnym szlakiem do Domu Śląskiego

Czas: 3:25 h
Dystans: 7,3 km

To również jedna z najszybszych dróg na trzeci szczyt Korony Gór Polski. Szlak dostępny jest również zimą. Jeśli wybierasz tę drogę to masz przed sobą 6 kilometrów wędrówki pod górę, co powinno zająć około 3 godziny. Po drodze przejdziesz nieopodal Białego Jaru – miejsca, w którym wydarzył się największy wypadek lawinowy w polskich górach. Pamiętaj, by zimą pod żadnym pozorem nie zbaczać tu na żółty szlak do Strzechy Akademickiej. Szlak zaprowadzi cię do Domu Śląskiego. Tuż przed nim miniesz łącznik z górną stacją kolejki linowej na Kopę.

Szlakiem żółtym na Śnieżkę

Czas: 3:40 h
Dystans: 8,4 km

Kolejny szlak na Śnieżkę z Karpacza to szlak żółty do Strzechy Akademickiej. Idąc tym szlakiem możesz zobaczyć kamień z rytem sań. Droga ta służyła bowiem kiedyś jako tor saneczkowy. Ze schroniska drogę na Śnieżkę można kontynuować szlakami:

  1. niebieskim (do Spalonej Strażnicy) – czerwonym/niebieskim (od Domu Śląskiego)
  2. żółtym – czarnym – czerwonym/niebieskim (z Domu Śląskiego)

Pamiętaj, że zimą zamknięty jest niebieski szlak pod samą Śnieżką (wariant “1”), a na drugiej trasie (wariant “2”) nie możesz iść trawersem przez Biały Jar (szlak żółty za Strzechą Akademicką).

biał jar nisza niwalna
Biały Jar – lawiniasta nisza niwalna. To tu w 1968 r. doszło do największego wypadku lawinowego w polskich górach. (fot. Sławek Nosal)

Śnieżka przez Wang, Samotnię, Strzechę Akademicką

Czas: 3:35 h
Dystans: 9,3 km

Na koniec zostawiłem ostatnią, wprawdzie najdłuższą, ale też najatrakcyjniejszą trasę. Tarasę Karpacz Górny – Wang – Polana – Schronisko Samotnia – Schronisko Strzech Akademicka – Dom Śląski – Śnieżka opiszę bardziej szczegółowo. Wybieram ją do takiego opisu dlatego, że pozwala obejrzeć najwięcej atrakcji tej części Karkonoszy.

Trasa: Karpacz, skrzyżowanie przy Kościele Wang – Śnieżka | mapa-turystyczna.pl

Wycieczkę rozpocznij w Górnym Karpaczu. Następnie wybierz niebieski szlak, który zaprowadzi cię najpierw do unikatowego Kościoła Wang. Jest to dziś ewangelicka świątynia, która w XIX w. została przeniesiona w to miejsce z Norwegii. Kościół ten powstał w ojczyźnie Wikingów już na przełomie XII i XIII w.

kościółek wang
Drewniany kościół Wang z XII/XIII w. (fot. Marcin Nosal)

Niebieski szlak zaprowadzi cię dalej do miejsca zwanego Polaną. Dawniej stało w tej okolicy kilka schronisk. Największe z nich – zwane po II Wojnie Światowej Schroniskiem im. Bronka Czecha – strawił pożar w grudniu 1966 r. Z Polany podążaj dalej szlakiem niebieskim, który tu skręca w lewo, czyli w kierunku wschodnim. Stąd masz 45 minut wędrówki do Samotni, która uznawana jest za najpiękniejsze schronisko w Karkonoszach.

schronisko samotnia w kotle małego stawu
Samotnia zimą. (fot. Łukasz Podgórski, pixabay)

Po drodze do Samotni miniesz z lewej strony Domek Myśliwski. Dziś to miejsce pełni funkcję ośrodka informacyjno-edukacyjnego Karkonoskiego Parku Narodowego. Znajdziesz tu informacje o przyrodzie lub posłuchasz ciekawych opowieści pracowników parku bądź przewodników sudeckich, którzy będą dyżurować w domku. Tuż za Domkiem Myśliwskim można podziwiać rzeźbę Kotła Małego Stawu, który powstał w wyniku działalności lokalnego lodowca. Zimą nie przejdziesz tędy, ale nie ma powodu do całkowitej zmiany planów. Jeszcze przed Domkiem Myśliwskim trzeba po prostu wybrać drogę transportową do Samotni, a nie szlak pod ścianami polodowcowego kotła. Okresowo szlak na tym samym odcinku bywa zamykany z powodu ochrony sokoła wędrownego.

Schronisko PTTK Samotnia im. Waldemara Siemaszki to miejsce z piękną historią i pięknym otoczeniem. Warto wejść do środka, poczuć klimat tego miejsca i przy kawie spojrzeć przez małe okienka na Mały Staw i skalne ściany. Jeśli będzie zbyt tłoczno, kwadrans wędrówki dzieli cię od Schroniska PTTK Strzecha Akademicka na polanie Złotówka. To właśnie w tym miejscu powstało jedno z najstarszych karkonoskich schronisk. Stąd czeka cię podejście na Śląski Grzbiet, zwany przez wielu głównym grzbietem Karkonoszy. Dotrzesz do niego w miejscu zwanym Spalona Strażnica, czyli w punkcie, gdzie szlak niebieski łączy się z czerwonym.

Kolejnym punktem na drodze będzie Schronisko Dom Śląski. Budynek pełnił najpierw funkcję schroniska, potem przez ponad 50 lat był placówką WOP, a potem Straży Granicznej. Wydaje się, że na Śnieżkę z Domu Śląskiego jest już kilka kroków. Stąd na szczyt Śnieżki masz do wyboru dwa szlaki.

Szlak czerwony – tzw. zakosami

Jest to najszybsza i najkrótsza droga z Domu Śląskiego na Śnieżkę. Pokonuje się ją zwykle w dwa, trzy kwadransy. Po drodze czekają na turystów świetne widoki na Kocioł Łomniczki, Obří Důl i górujący nad nim szczyt Studniční hora – trzeci najwyższy szczyt całych Karkonoszy. Po drodze miniesz punkty widokowe i krzyż poświęcony dwóm czeskim ratownikom. Krzyż i tablica upamiętnia ratowników czeskiej Horskéj služby – Jana Messnera i Štefan Spustę – którzy w 1975 r. zginęli na stokach Śnieżki niosąc pomoc czeskiemu turyście.

szal czerwony na śnieżkę
Podejście czerwonym szlakiem od Domu Śląskiego. W tle strome ściany Kotła Łomniczki.
(fot. Sławek Nosal)

Szlak czerwony dość stromo pnie się na najwyższy szczyt Czech. Z jednej strony ograniczony jest łańcuchami. Zimą trasa ta wyślizgana jest przez innych turystów lub zalegania na niej lód lub szreń. Turystyczne raczki bądź raki powinny być tu standardem w trakcie zimowych wejść. Szlak dopuszczony jest tylko do ruchu pieszego, nie można na nim podchodzić na nartach. W okresach największego ruchu turystycznego (np. wakacje) zdarzyło się, że był jednokierunkowy (wiódł na szczyt).

czerwony szlak na śnieżkę zima
Zakosami można podejść tylko „z buta”. Szalenie niebezpieczne i nieodpowiedzialne jest korzystanie w tym miejscu z tzw. jabłuszek i innych wynalazków do zjazdu. (fot. Sławek Nosal)

Szlak niebieski – Droga Jubileuszowa

Droga Jubileuszowa to niebieski szlak, który najpierw trawersuje północne zbocza Śnieżki, następnie wiedzie, tuż za granicą państwową, po czeskiej stronie, znakami czerwonymi na sam wierzchołek. Droga Jubileuszowa została wytyczona w 1905 r. na 25-lecie Towarzystwa Karkonoskiego (Riesengebirgsverein, RGV). Jest to szlak łagodniejszy, ale zimą zamknięty z powodu zagrożenia lawinowego. To nie jedyny powód zamykania szlaku zimą. Droga praktycznie przecina tzw. Rynnę Śmierci na zboczu Śnieżki, która przy oblodzeniu może stanowić ogromne zagrożenie dla turystów. Zbocza są w tym miejscu tak strome, że nawet latem obserwowano tu spływy błotno-gruzowe.

Szlak oferuje łagodniejszą wędrówkę i piękne widoki na Kocioł Łomniczki i zbocza Czarnej Kopy. Jeśli nie decydujesz się wchodzić Drogą Jubileuszową na Śnieżkę, to warto wybrać ten szlak jako opcję powrotną.

Śnieżka – trzeci najwyższy szczyt KGP

Szczyt Śnieżki to miejsce wyjątkowe. Na żadnej innej górze nie spotkasz spodków UFO, które przycupnęły i zostały na dłużej. Charakterystyczna forma obserwatorium IMGW, najwyżej położony obiekt sakralny w Polsce – czyli kaplica św. Wawrzyńca z XVII w. – oraz najwyżej położona poczta w Czechach to nie jedyne osobliwości szczytu. Zupełnie wyjątkowy jest również klimat Śnieżki. To jedna z najbardziej zachmurzonych i wietrznych gór.

szczyt śnieżki
Wiekowa kaplica św. Wawrzyńca i futurystyczne spodki obserwatorium meteo. (fot. Marcin Nosal)

Od kilku lat schronisko na Śnieżce pozostaje zamknięte. Schronić się i ogrzać możesz w razie potrzeby już po czeskiej stronie w bufecie i poczcie.

Ciekawostki:

  • średnia temperatura roczna na szczycie wynosi 0,4°C
  • na szczycie występują gwałtowne załamania pogody
  • na szczycie średnio 190 dni w roku to dni pochmurne, a dni mglistych jest ok. 300
  • w 1990 r. odnotowano na szczycie podmuch wiatru o prędkości 345 km/h; jest to najwyższy pomiar odnotowany w Polsce
  • istnieje tu poczta czeska; pierwszą agencję pocztową otworzono na Śnieżce w 1872 r. po śląskiej stronie góry; była to najwyżej położona agencja pocztowa w Prusach
  • najwięcej razy szczyt zdobył najprawdopodobniej listonosz Robert Fleiß; przez 37 lat codziennie zdobywał górę i nosił z niej listy
  • kaplica św. Wawrzyńca przez 30 lat pełniła funkcję schroniska
  • 10 sierpnia obchodzi się na szczycie dzień św. Wawrzyńca – patrona przewodników sudeckich i ratowników GOPR
  • osobliwością szczytu był niegdyś tzw. kamień fiołkowy wydzielający charakterystyczny zapach, co wiązało się z występowaniem organizmów Trentepohlia jlitus
  • obszar szczytu jest cenny przyrodniczo, dlatego turystom nie wolno wychodzić poza łańcuchy i barierki
  • przez szczyt Śnieżki wiedzie trasa ultramaratonu 3 x Śnieżka = 1 x Mont Blanc
  • organizuje się tu zawody “nosiczy”; rekord tragarza – Zdenka Páchy – to 211 kg
Spodobał Ci się ten artykuł? Podziel się nim:
Zobacz również: